Proeftijd in een arbeidsovereenkomst: wanneer en hoe lang?

Het aannemen van nieuw personeel is vaak een spannende aangelegenheid voor ondernemers. Maakt de werknemer die tijdens de sollicitatieprocedure zo goed voor de dag kwam, daadwerkelijk de verwachtingen waar? Of blijkt hij of zij toch niet over de (sociale) vaardigheden te beschikken die je wenst binnen je bedrijf?

De proeftijd geeft de werkgever en werknemer de vrijheid om de arbeidsovereenkomst te verbreken tijdens (of zelfs voorafgaand!) aan deze kennismakingsperiode.

Wet arbeidsmarkt in balans (Wab)

Actueel is de vraag of de Wab iets verandert in de huidige systematiek van de proeftijd. Aanvankelijk was het plan van de regering om een proeftijd van maar liefst vijf maanden te introduceren bij arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd, om op die manier het aangaan van langdurige arbeidsrelaties te bevorderen. Omdat een proeftijd van vijf maanden leidt tot grote onzekerheid voor werknemers en bovendien misbruik in de hand werkt, heeft deze maatregel de eindstreep niet gehaald. De Wab brengt dus geen verandering in de huidige systematiek van de proeftijd.

Wanneer spreek je een proeftijd af?

Het bijzondere aan de proeftijd is dat de strenge bepalingen omtrent ontslag niet van toepassing zijn. Gezien de impact die het beëindigen van een arbeidsovereenkomst tijdens de proeftijd op je werknemer kan hebben, is het niet zonder meer mogelijk om een proeftijd overeen te komen. Allereerst is het van belang dat je de proeftijd afspreekt vooraf of bij het aangaan van de dienstbetrekking en dat je deze schriftelijk vastlegt in de arbeidsovereenkomst. Een proeftijd die pas is overeengekomen als een werknemer al een week aan het werk is, is niet rechtsgeldig.

Duur arbeidsovereenkomst

Daarnaast is het afhankelijk van de duur van de arbeidsovereenkomst of je überhaupt een proeftijd overeen kunt komen. Het opnemen van een proeftijdbeding is alleen mogelijk bij een arbeidsovereenkomst langer dan zes maanden. De proeftijd mag dan één maand duren, of – bij een arbeidsovereenkomst van twee jaar of langer – twee maanden. Ook bij een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd mag een proeftijdbeding van twee maanden opgenomen worden.

Hoe zit het met uitzendkrachten?

Het komt geregeld voor dat werkgevers een werknemer in dienst nemen nadat hij of zij eerst in dezelfde functie werkzaam is geweest via een uitzendbureau. Feitelijk gaat het om een nieuwe werknemer, maar gezien de achterliggende gedachte van de proeftijd (kennismaking) kan geen geldige proeftijd worden afgesproken. Als werkgever ben je dan immers al op de hoogte van de capaciteiten van de werknemer.

Pas wel op!

In beginsel ben je als werkgever niet schadeplichtig als je een arbeidsovereenkomst tijdens de proeftijd opzegt. In een recente uitspraak heeft de kantonrechter echter wel geoordeeld dat een werkgever in strijd handelde met het goed werkgeverschap door – voorafgaand aan de arbeidsovereenkomst – een beroep te doen op de proeftijd. In deze kwestie had de werkneemster een zeer uitgebreid sollicitatietraject doorlopen. Daarnaast had de werkgever haar toegezegd dat ze haar oude baan (waar ze 19 jaar werkzaam was) met een gerust hart kon opzeggen. De schadevergoeding bedroeg één maandsalaris.

Aandachtspunten

Tot slot geef ik je graag de volgende aandachtspunten mee:

  • Een aantal cao’s (bijvoorbeeld cao Kinderopvang) biedt de mogelijkheid tot het opnemen van een proeftijd van twee maanden bij een arbeidsovereenkomst voor langer dan zes maanden.
  • Een te lange proeftijd – bijvoorbeeld twee maanden in plaats van één maand – leidt tot nietigheid. Zelfs in de eerste maand kan dan geen beroep worden gedaan op de proeftijd.
  • Als je een werknemer aan wilt nemen voor een halfjaar, neem dan een arbeidsduur van zes maanden plus één dag op in de arbeidsovereenkomst. Zo kan je wel een proeftijd afspreken.
  • Als je een werknemer wilt ontslaan in de proeftijd, zorg er dan voor dat je dit ruim voor het einde van de proeftijd schriftelijk kenbaar maakt en niet tot het laatste moment wacht. Een dag na afloop van de proeftijd kan dit niet meer.
  • Als je werknemer een beroep doet op de proeftijd is het raadzaam de opzegging schriftelijk te bevestigen.

Model arbeidsovereenkomst

Heb je vragen over de proeftijd in het algemeen of in een specifiek geval, neem dan gerust contact met mij op. In onze documentenshop vind je bovendien diverse modellen voor arbeidsovereenkomsten en een modelbrief voor het beëindigen van een arbeidsovereenkomst tijdens de proeftijd.

 

Ik wil meer informatie ontvangen over dit onderwerp

(*)
Vul hier je naam in

(*)
Ongeldige invoer

Opmerking (optioneel)

(*)
Ongeldige invoer

Alex van Megen

Alex van Megen

Juridisch adviseur
Deel dit artikel
Accepteer marketing-cookies om dit artikel te kunnen delen.

Ik wil meer informatie ontvangen over dit onderwerp

Vul hier je naam in

Ongeldige invoer

Opmerking (optioneel)

Ongeldige invoer