Beperking aansprakelijkheid – exoneratiebeding is de uitkomst!

Als ondernemer kun je een verzekering afsluiten voor mogelijke claims of hogere prijzen hanteren. Zo voorkom je eventuele grote verliezen. Een alternatief is een exoneratiebeding. In dit artikel leg ik uit wat zo’n beding inhoudt en waarom dit een beter alternatief is.

Exonoratiebeding

Een exonoratiebeding is een bepaling in een contract of in de algemene voorwaarden waarbij de aansprakelijkheid wordt beperkt. In zo’n beding staat bijvoorbeeld dat ‘de aansprakelijkheid voor schade, die verband houdt met de uitvoering van een opdracht, steeds beperkt is tot een bedrag van …’ of dat ‘de aansprakelijkheid beperkt is tot het factuurbedrag’. Door het opnemen van een exoneratiebeding kun je in principe niet, of tot een zekere hoogte, worden aangesproken voor vergoeding van schade die een wederpartij lijdt.

Redelijk & billijk

Een dergelijk exonoratiebeding moet wel redelijk zijn. In 1967 heeft de Hoge Raad in het Saladin/HBU-arrest een aantal omstandigheden geschetst wanneer de toepassing van een exoneratiebeding naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar de aard en de verdere inhoud van de overeenkomst. De Hoge Raad heeft begin dit jaar een uitspraak gedaan hoe beoordeeld moet worden wanneer zo’n exoneratiebeding onredelijk is.

In deze casus waren exoneratiebedingen in de huurovereenkomst opgenomen. Huurder zou Bakkerij Bart exploiteren, maar toen bleek dat er asbest aanwezig was in het winkelpand. Verhuurder sluit het winkelpand vanwege de aanwezigheid van asbest. Huurder stelt dat hiermee sprake is van een gebrek aan het gehuurde en stelt verhuurder aansprakelijk voor alle schade die hij hierdoor lijdt en zal lijden. Verhuurder beroept zich vervolgens op de exoneraties. Volgens de exoneraties in de algemene bepalingen van de huurovereenkomst is verhuurder niet aansprakelijk voor gevolgen van gebreken die hij niet kende of behoorde te kennen en niet aansprakelijk voor bedrijfsschade van de huurder. De kantonrechter en het hof Amsterdam oordelen dat sprake is van een gebrek aan het gehuurde waardoor verhuurder schadeplichtig is en oordelen tevens dat het beroep op de exoneratiebedingen door verhuurder naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, omdat het gebrek aan het gehuurde de kernprestatie vormt en daarmee het gehuurde niet ter beschikking gesteld kan worden aan huurder. Verhuurder gaat in cassatie.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt dat het hof te snel heeft aangenomen dat de exoneraties onredelijk zijn. Dat het gebrek aan het gehuurde de kernprestatie vormt, maakt onvoldoende duidelijk waarom een beroep op de exoneraties onaanvaardbaar zou zijn. Het hof heeft zijn oordeel hiermee onvoldoende gemotiveerd en heeft de stelling van de verhuurder – dat hij het gebrek niet kende noch behoorde te kennen – niet in twijfel genomen. De Hoge Raad oordeelt dat de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid niet zomaar door de rechter mag worden toegepast. Het hof zal na verwijzing opnieuw met inachtneming van alle omstandigheden van het geval en van al hetgeen partijen hebben aangevoerd, moeten beoordelen of toepassing van de door verhuurder ingeroepen exoneratiebedingen naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn.

Verhouding contractspartijen

Ook is de verhouding tussen contractspartijen van belang. Zo heeft het toepassen van een exoneratiebeding bij een overeenkomst tussen een bedrijf en een particulier minder kans op succes dan bij een overeenkomst tussen bedrijven onderling, mits het beding voldoende duidelijk beschreven is.

Conclusie

Uit deze uitspraak kan worden afgeleid dat de Hoge Raad zijn vaste lijn in de jurisprudentie over exoneratiebedingen voortzet. Een rechter mag niet zonder meer aannemen dat exoneratiebedingen naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn. De rechter moet bij zijn oordeel alle omstandigheden van het geval betrekken en zijn oordeel voldoende motiveren. Mijn advies is dan ook dat het geen kwaad kan om een exoneratiebeding op te nemen in een contract of in je algemene voorwaarden zodat je je financiële risico’s als ondernemer beperkt: maar let erop dat een dergelijk beding wel redelijk is!

Ik wil meer informatie ontvangen over dit onderwerp

Vul hier je naam in

Vul hier een geldig telefoonnummer in (Voorbeeld 0612345678, zonder spaties of tekens)

Ongeldige invoer

Opmerking (optioneel)

Ongeldige invoer

Rianne Tanis

Rianne Tanis

Juridisch adviseur
Deel dit artikel
Accepteer marketing-cookies om dit artikel te kunnen delen.

Ik wil meer informatie ontvangen over dit onderwerp

Vul hier je naam in

Vul hier een geldig telefoonnummer in (Voorbeeld 0612345678, zonder spaties of tekens)

Ongeldige invoer

Opmerking (optioneel)

Ongeldige invoer